Overheid leert van Oracle incident

Uit vertrouwelijke documenten in handen van NU.nl blijkt dat het Rijk fors wil besparen op (licentie)kosten van Oracle-, SAP- en Microsoft-software. Daarom moet er een 'strategisch leveranciersmanager SAP, Microsoft en Oracle' komen.

In 2011 zou volgens voorzichtige berekeningen door de overheid 885 miljoen euro aan ICT zijn uitgegeven, implementatie, beheer én licenties. De opstellers van het document leerden veel van een incident met Oracle. Dat bedrijf voerde bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OC&W) een licentiecontrole uit en concludeerde dat het ministerie niet aan de regels voldeed. Oracle diende vervolgens een claim van 4 miljoen in die OC&W mocht afkopen tegen een éénmalige en een jaarlijks terugkerende vergoeding.

Een eigen vervolgonderzoek van het Ministerie leverde het inzicht op dat met 'contractoptimalisatie' de kosten met 34% omlaag kunnen en helemaal geen boete betaald hoefde te worden. Dergelijke contractoptimalisaties op Rijksniveau doorvoeren betekent een enorme besparing. De motor van de bezuinigingen moet het delen van kennis zijn. Aanzienlijke besparingen worden verwacht van 'hergebruik, het delen van contracten en licenties en applicatieplatformen binnen de Rijksoverheid'.

De gedachte is een goede, want gebruiken wat je al hebt en weet is altijd voordelig. Maar het gekke is wél dat de grootste kansen op besparing níet in overweging genomen worden. Namelijk:

1) het delen en hergebruiken van de software(code) zelf;

2) het inzetten van software zonder licentiekosten.

Beide punten zijn precies wat open-sourcesoftware in de praktijk al doet. Waarom deze vorm van software niet is aangeslagen is onduidelijk, maar NU.nl suggereert dat een onderzoek van de Algemene Rekenkamer uit 2011 hier licht op werpt. Hieruit zou blijken dat er met open source nauwelijks winst is te behalen omdat alle aanwezige programmatuur vervangen moet worden. Op de studie was veel kritiek. Zie hier of hier bijvoorbeeld. VluchtelingenWerk Nederland laat zien dat fors op de kosten van ICT besparen inderdaad mogelijk is, juist door het vervangen van traditionele applicaties door open source. De software is vaak op lange termijn voordeliger. Dat zit niet alleen in de besparing op licenties, maar ook in lagere kosten op ontwikkel-, beheer- en implementatiegebied. Het migratie-traject bij Vluchtelingenwerk Nederland toont aan dat ook de overheid, wel degelijk die keuze heeft.